جشن‌ها و موسیقی نواحی ایران در میراث ناملموس زنده جاده ابریشم ثبت شد

جشن‌های «چهارشنبه‌سوری»، «مهرگان»، «چله‌نشینی و شب یلدا»، «مهرگان» و «موسیقی نواحی ایران» در نشست جهانی «میراث زنده جاده ابریشم» معرفی و ثبت شدند.

به گزارش پایگاه خبری موفقیت شناسی به نقل از ایرنا، نخستین نشست جهانی میراث زنده جاده ابریشم بر اساس مصوبه سومین نشست کمیته آماده‌سازی شبکه میراث زنده جاده‌ ابریشم، با حضور نمایندگانی از کشورهای گستره جاده ابریشم به ویژه ایران، کره جنوبی، ازبکستان، تاجیکستان، قزاقستان، قرقیزستان، ترکیه، جمهوری آذربایجان، و همچنین متخصصان و پژوهشگران میراث ناملموس از دانشگاه‌های کشورهای حوزه آسیا و اقیانوسیه در ۶ و ۷ آبان‌ماه ۱۴۰۰ با ارائه سخنرانی‌های علمی و بررسی میراث ناملموس جاده ابریشم، و پیرو آن، دومین نشست با عنوان بررسی و تصویب جشن‌ها در تاریخ ۱۹ آذرماه ۱۴۰۰ برگزار شد.

جشن‌های چهارشنبه‌سوری، مهرگان، چله‌نشینی و شب یلدا، مهرگان و موسیقی نواحی ایران در نخستین نشست جهانی میراث زنده جاده ابریشم ـ که به میزبانی مرکز بین‌المللی اطلاعات و شبکه میراث فرهنگی ناملموس در آسیا و اقیانوسیه (از موسسات درجه ۲ تحت نظارت یونسکو ICHCAP-UNESCO) در کره جنوبی، و موسسه بین‌المللی مطالعات آسیای مرکزی (IICAS) ایکاس در سمرقند برگزار شد ـ معرفی و ثبت شدند

در نشست نخست، پژوهشگران حوزه میراث ناملموس، از جمله الیزابت بلک استاد دانشگاه شهید بهشتی و دکتر هوو ـ سی ـ لی استاد دانشگاه هان‌یانگ کره جنوبی، به بیان اهمیت جشن‌ها به عنوان بخشی از مهم‌ترین میراث زنده کشورها در جاده ابریشم بر اساس کنوانسیون میراث ناملموس یونسکو (کنوانسیون ۲۰۰۳) پرداختند و هرکدام از نمایندگان کشورها نیز ضمن ارائه کلیاتی از قابلیت‌های فرهنگی، اجتماعی و جایگاه جشن‌ها، تصویب کردند که جشن‌های زنده در جاده ابریشم برای بررسی و تصویب در برنامه سال ۲۰۲۱ ارائه شوند و در سال‌های بعد دیگر مولفه‌های فرهنگی و میراث ناملموس بررسی و معرفی شوند.

حسن باستانی راد نماینده کمیسیون ملی یونسکو و رابط ملی در برنامه جاده ابریشم یونسکو و رئیس مرکز پژوهشی جاده ابریشم دانشگاه شهید بهشتی، در این دو نشست جشن‌های ایرانی و موسیقی نواحی ایران را برای معرفی و تصویب در نخستین نشست جهانی میراث زنده ناملموس جاده ابریشم ارائه کرد.

باستانی راد در سخنرانی نشست نخست (۶ آبان)، جایگاه و کارکرد گاه‌شمار (تقویم) خورشیدی ایرانی را به عنوان دقیق‌ترین و یکی از کهن‌ترین گاه‌شمارها در جهان معرفی کرد که همچنان زنده و تقویم ملی، آئینی، رسمی و اداری ایران و برخی از کشورها مانند افغانستان و همچنین تقویم فرهنگی بسیاری از کشورهایی است که جشن‌های ایرانی مانند نوروز، چهارشنبه‌سوری، یلدا و… را برگزار می‌کنند.

او اشاره کرد: بی‌آنکه بسیاری از کشورها و فرهنگ‌ها، از گاه‌شمار ایرانی به عنوان تقویم رسمی و ملی استفاده کنند، اما شماری از جشن‌های ملی، عمومی و مهم آنها، جشن ایرانی و بر اساس گاه‌شمار ایرانی است؛  از آن میان، ۱۲ کشور عضو رسمی باشگاه نوروز و حتی کشورهایی مانند مغولستان که جشن نوروز در میان شماری از اقوام آنها برگزار می‌شود. این کشورها جشن نوروز و دیگر جشن‌های ایرانی را بر اساس تقویم ایرانی پاس می‌دارند، اما تقویم رسمی آنها تقویم خورشیدی ایران نیست و ممکن است از گاه‌شمار میلادی / گریگوری در نظام اداری خود استفاده کنند، در حالی که که برآمده از تاریخ و فرهنگ آنها نیست، اما گاه‌شمار ایرانی با فرهنگ این کشورها پیوند عمیق‌تری دارد.

باستانی راد اضافه کرد: زمانی که از جشن‌ها به عنوان میراث زنده جاده ابریشم صحبت می‌کنیم، شایسته است که بپذیریم جشن‌های ایرانی که منظم و به صورت فصلی و ماهانه برگزار میشده‌اند و هنوز هم در ایران و کشورهای بسیاری از قاره‌های گوناگون برگزار می‌شوند، به صفاتی مانند کهن، متنوع، جهان‌گیر و زنده شناخته می‌شوند.

یکی از رازهای ماندگاری این جشن‌ها علاوه بر آنکه ناشی از تأثیرگذاری عمیق فرهنگی، پیوند جشن‌ها با طبیعت، فرهنگ، هنر، صلح، دوستی و تنوع اجتماعی و فرهنگی است، ریشه در آن دارد که در دقیق‌ترین گاهشمار جهان (گاه‌شمار خورشیدی ایرانی) معنا و مفهوم می‌یابند و از همین‌رو ایران جزو معدود کشورهایی است که تقویم رسمی و ملی آن هنوز زنده است. از این رو کشورهای گوناگون مانند کشورهای عضو باشگاه نوروز، جشن برخاسته میراث مشترک خود با فرهنگ، تاریخ و میراث ایرانی را متناسب با گاه‌شمار ملی، تاریخی و رسمی ایران برگزار می‌کنند، بی‌آنکه گاه‌شمار خورشیدی ایرانی، تقویم رسمی آنها باشد

مدیر علمی مجموعه از ایران چه‌می‌دانم و ویراستار کتاب‌های شب یلدا، تاریخ نجوم در ایران، و جاده ابریشم، دقت علمی در تقویم خورشیدی ایرانی و کوشش‌های چند هزار ساله برای محاسبه و تصحیح آن از جمله در زمان حکیم خیام نیشابوری، را در پیوند با زمان دقیق برای برگزاری همین جشن‌ها و از جمله نوروز (آغاز بهار و سال نو در گاه‌شمار ایرانی)، یلدا (بلندترین شب در گاه‌شمار ایرانی و جغرافیای ایران) و دیگر جشن‌های ایرانی دانست.

وی افزود: ایرانیان گاه به طور منظم در هر ماه چندین جشن را به مناسبت‌های گوناگون برگزار می‌کرده‌اند و هنوز شماری از این جشن‌ها توسط همه ایرانیان و ملت‌ها و فرهنگ‌های گوناگون که ریشه مشترک با فرهنگ ایرانی دارند برگزار می‌شوند. مهم آنکه در ایران و دیگر کشورهای پیرامونی آن در آسیا و اروپا و یا هر نقطه‌ای از دنیا مردم با هر اختلاف ساعتی که با زمان رسمی ایران باشند، دقیقا بر اساس روز، ساعت، دقیقه و ثانیه آن در گاه‌شمار ایرانی و ساعت رسمی تهران، جشن‌هایی مانند چهارشنبه‌سوری، نوروز و یلدا را برگزار می‌کنند.

در این نشست‌ها که حداکثر ۵ جشن و یا رویداد در پیوند با جشن‌ها قابلیت ارائه و تصویب داشت، ایران با معرفی جشن‌های مهرگان، یلدا، سَده و چهارشنبه‌سوری حضور یافت و ۴ جشن ایرانی برای معرفی در مرکز میراث ناملموس کره جنوبی و ایکاس و ارائه به سازمان یونسکو در راستای معرفی جهانی آنها، مورد تأیید و تصویب نمایندگان قرار گرفت. همچنین جشنواره موسیقی نواحی ایران به عنوان تنها جشنواره موسیقی در این نشست‌ها مورد تایید و تصویب نمایندگان قرار گرفت.

در معرفی جشنواره موسیقی نواحی ایران ـ که در ۱۴ سال گذشته به صورت منظم برگزار شده‌است ـ مجموعه‌ای از ده‌ها گونه موسیقی اقوام گوناگون در ایران مانند عاشیق آذربایجان، کردی، لری، بختیاری، زار، ترکمنی، بلوچی، قشقایی، خراسانی، و گیلکی، مازندرانی، و… ارائه شده‌است.

پیوند موسیقی نواحی ایران با جشن‌ها و تنوع موسیقی نواحی ایران، تنوع سازها، همچنین ایجاد تعاملات فرهنگی با کشورهای همسایه از طریق موسیقی نواحی، از مهم‌ترین مولفه‌های ارائه شده از سوی ایران برای ثبت موسیقی نواحی در نشست مرکز جهانی میراث ناملموس سئول و مرکز مطالعات آسیای مرکزی ایکاس ـ سمرقند، بوده است.

از مهم‌ترین رخدادهای این نشست‌ها آن بود که به پیشنهاد ایکاس قرار شد علاوه بر پرونده‌های ملی هر کشور، یک پرونده مشترک با نام نوروز  هم که پیش‌تر در میراث ناملموس یونسکو به ثبت جهانی رسیده است، توسط ایران به عنوان میزبان باشگاه و دبیرخانه جهانی نوروز تکمیل شود و علاوه بر جشن‌هایی که هر کشور ارائه کرده است، نوروز تنها جشنی است که از حوزۀ آسیا و اقیانوسیه شایستگی جشن فراگیر و جهان‌شمول را داشته است. در همین نشست مغولستان پیشنهاد کرد که خواهان پیوستن به باشگاه نوروز است زیرا یکی از اقوام قزاق‌تبار در مغولستان این جشن را با همه مولفه‌های آن برگزار می‌کند.

پایان پیام/

اگر به کارآفرینی علاقه‌مند هستید از این رسانه دیدن کنید
منبع
ایرنا

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا