اختلال اضطراب فراگیر (GAD) چیست و چگونه مانع عملکرد طبیعی فرد می‌شود؟

اضطراب فراگیر یا منتشر  یکی از انواع  اختلالات اضطرابی است که موضوع این یادداشت است و در ادامه بحث به تعریف، نشانه‌ها و راهکارهای درمانی آن می‌پردازیم.

به گزارش پایگاه خبری موفقیت شناسی، زهرا درویشی روان‌شناس بالینی در یادداشتی نوشت: اضطراب یک نوع برانگیختگی و حالت روانی ناپایدار است که در واکنش به عوامل نگران‌کننده بیرونی ایجاد می‌شود.

در بسیاری از مواقع حالات تنیدگی و آشفتگی کاملا طبیعی است و بیماری به‌حساب نمی‌آید و توسط خود فرد قابل حل و کنترل است. اما گاهی وقت‌ها شدت این ناآرامی‌ها به شکل گسترده‌ای  افزایش و تداوم می‌یابد و مانعی در جهت ادامه زندگی نرمال در فرد می‌شود. در چنین شرایطی دیگر نمی‌توان تصور یک حالت گذرا و کم اهمیت را به آن نسبت داد و می‌بایست تحت پیگیری و بررسی دقیق روان‌شناختی قرار گیرد.

اختلال اضطراب فراگیر (GAD)

 نوعی اختلال اضطرابی است که در برابر مشکلات و وقایع روزمره به صورت افراطی و نامعقول در فرد نمایان می‌شود. بیمار تقریبا به صورت مداوم و بیش از اندازه با اضطراب و دلشوره همراه است، به گونه‌ای که سطح نگرانی‌ها و واکنش‌های فرد هیچگونه تناسبی با منبع اضطراب ندارد و حتی خیلی وقت‌ها دلایل و عوامل استرس نا مشخص و مبهم است.

علائم و نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر

هنگامی اختلال اضطراب فراگیر تشخیص داده می‌شود که حداقل 3 نشانه از سیمپتوم‌های زیر، در بیشتر اوقات روز به مدت 6 ماه یا بیشتر در فرد آشکار شود. مطالعات نشان می‌دهد که همه‌گیری این اختلال در زنان دو برابر مردان است و علائم بیماری به صورت مزمن با فراز و نشیب‌ها و نوسان‌هایی از آغاز بیماری تا میانسانی رشد می‌کند و در اواخر عمر تا حدودی کاهش می‌یابد، به‌طوری که عملکرد شغلی، تحصیلی و روابط اجتماعی و زناشویی وی را کاهش می‌دهد. برخی از این نشانه‌ها به شرح زیر است:

  • تپش قلب
  • تنش‌های عضلانی
  • حالت تهوع و سرگیجه
  • اختلال در خواب و بیداری
  • تحریک‌پذیری و نا آرامی
  • تعریق غیر طبیعی
  • اختلال در حافظه و تمرکز
  • ترس و وحشت بی‌دلیل
  • اختلال در روابط جنسی
  • بیماری‌های روان‌تنی
  • احساس کند ذهنی یا خالی شدن ذهن
  • خستگی طولانی مدت و همیشگی 

چه تفاوتی میان اضطراب فراگیر با  اضطراب‌ طبیعی و غیر بیمارگون وجود دارد؟   

  • اضطراب فراگیر عملکرد روانی و اجتماعی فرد را دگرگون می‌کند ولی اضطراب طبیعی اصولا توسط فرد قابل کنترل است و در بسیاری مواقع جهش مثبت در زندگی او خواهد داشت.
  • مبتلایان به اختلال فراگیر، بدون هیچ نشانه‌ای، انتظار بدترین اتفاق‌ها و حوادث را دارند و نسبت به وضعیت اقتصادی، شغلی، تندرستی، اعضای خانواده، بی‌دلیل نگران هستند. اما در اضطراب عادی اغلب نگرانی‌ها با شدت کمتر و وابسته به یک عامل بیرونی مشخص است مانند اضطراب امتحان، کنکور، مهاجرت و غیره..
  • اضطراب فراگیر، مزمن و طولانی مدت است ولی اضطراب طبیعی گذرا و کوتاه مدت است.
  • اضطراب فراگیر غم انگیز‌تر، شدید‌تر و گسترده‌تر است ولی اضطراب طبیعی بار روانی محدود تری دارد.
  • اضطراب فراگیر نیاز به مداخله درمانی بالینگر دارد ولی اضطراب طبیعی معمولا با بکارگیری منطق شخصی و مشورت با دیگران، خود مدیریتی و گذر زمان قابل حل است.

علت‌های ابتلا به اضطراب فراگیر و راهکار‌های درمانی آن را بشناسید

مرحله ابتدایی برای درمان هر گونه اختلالی تشخیص درست و به موقع بیماری است. در بسیاری موارد خودتشخیصی و یا تشخیص غیرحرفه‌ای علاوه بر به بیراهه کشیدن بیمار و درمان نشدن او، منجر به وخامت حال وی می‌شود و وضعیت را برای او به مراتب دشوارتر می‌کند. عوامل ژنتیکی و فیزیولوژیکی، زمینه‌های خانوادگی، محدودیت‌های اجتماعی و فرهنگی، جنسیت افراد، ناملایمی‌ها و تنش‌های دوران کودکی، شیوه‌های تربیتی نا مناسب، از علت‌های پیش زمینه ابتلا به اختلال اضطراب فراگیر است.

شیوه‌های گوناگونی برای پیشگیری و درمان اختلال اضطراب فراگیر وجود دارد که درمان‌های دارویی و غیر دارویی از جمله مهم‌ترین راهکار‌های نتیجه بخش و پر کاربرد در این اختلال است که به شرح زیر عنوان می‌شود:

درمان‌های دارویی: شامل انواع بنزودیازپین‌ها و داروهای ضد افسردگی است که مشروط به مصرف روتین، به موقع و زمانبندی شده که تحت نظر و با تجویز پزشک متخصص استفاده می‌شود.

درمان شناختی رفتاری (CBT): این روش یکی از رایج‌ترین شیوه‌های درمانی در اختلال اضطراب فراگیر است که درمانگر دلایل و ریشه‌های اضطراب را برای بیمار آشکار می‌کند و باورهای درست و آگاهانه را جایگزین باور‌های غیرمنطقی و غلط وی می‌کند.

حساسیت‌زدایی منظم: یکی از متدوال‌ترین راهکار‌های درمانی برای مقابله با انواع اختلالات اضطرابی است که در این روش درمانگر بیمار را به تدریج و با فاصله و بکار گیری تکنیک‌های خاص، در معرض موقعیت‌های اضطراب‌زا قرار می‌دهد این حساسیت زدایی می‌تواند به‌ صورت ذهنی آغاز شود و با حضور در محیط واقعی به سرانجام برسد.

به‌علاوه موارد نامبرده در بالا  انواع ورزش‌ها، استرچ کردن، مدیتیشن، یوگا، درمان‌های حمایتی و گروه درمانی، اصلاح الگوهای فکری و مقابله با آن‌ها، روابط اجتماعی مفید، تلاش در حل مسئله و مشکل، نیز از روش‌های موثر در درمان این اختلال است که متناسب با شرایط و نیازهای درمانی فرد پیشنهاد می‌گردد.

سخن پایانی

با توجه به نوسانات و چالش‌های فراوانی که در زندگی امروزه با آن مواجه هستیم، تجربه اضطراب در هر موقعیت و یا شرایط سنی کاملا طبیعی و عادی به‌نظر می‌رسد. چنانچه شدت برانگیختگی و آشفتگی فرد در حدی باشد که زندگی او  مختل شود بدین معناست که مشکل جدی است و می‌بایست تحت درمان حرفه‌ای قرار گیرد. یافتن اینکه بیمار در خطر چه نوع اضطرابی است؟  علت بروز این حالت چیست؟ چگونه بهترین مسیر را برای درمان و  مدیریت بیماری انتخاب کرد؟ سوالاتی است که فرد را در رسیدن به درمان کمک می‌کند و یقینا با اقدام و کمک خواهی به موقع، متخصصین درمان در این زمینه به مراجعین یاری رسانده و خدمات متناسب را ارائه خواهند داد.

زهرا درویشی- روان‌شناس بالینی

فهرست منابع: انجمن روان‌پزشکی امریکا(1398)، راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی DSM5، چاپ اول،تهران: انتشارات ارجمند

برای مطالعه مطالب بیشتر از زهرا درویشی اینجا را کلیک کنید.

پایان پیام/

اگر به کارآفرینی علاقه‌مند هستید از این رسانه دیدن کنید
خبرنگار
زهرا درویشی
منبع
موفقیت شناسی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا